Υπογονιμότητα

Εισαγωγή

Η υπογονιμότητα μπορεί να προκληθεί από περισσότερους από έναν παράγοντες. Ορισμένες αιτίες εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται εύκολα, ενώ άλλες όχι. Σε μερικές περιπτώσεις, καμία αιτία που προκαλεί υπογονιμότητα δεν εντοπίζεται σε κανέναν από τους δυο συντρόφους. Εάν εγκυμοσύνη δεν έχει επιτευχθεί μετά από 12 μήνες τακτικών σεξουαλικών επαφών, εξετάσεις για υπογονιμότητα πρέπει να προγραμματιστούν, καθώς υπάρχουν σημαντικές πιθανότητες να αποκαλυφθεί κάποιο πρόβλημα.

Σύλληψη

Για τα υγιή, νέα ζευγάρια, οι πιθανότητες μια γυναίκα να μείνει έγκυος κατά τη διάρκεια ενός μόνου εμμηνορροϊκού κύκλου είναι 20%. Αυτό το ποσοστό αρχίζει να μειώνεται καθώς μια γυναίκα πλησιάζει τα 30 και μειώνεται ακόμη περισσότερο μετά την ηλικία των 35. Η γονιμότητα ενός άνδρα μειώνεται επίσης με την ηλικία, αλλά όχι τόσο νωρίς.
Η ωορρηξία είναι η απελευθέρωση ενός ωαρίου από μια από τις ωοθήκες. Κατά μέσο όρο σε έναν εμμηνορροϊκό κύκλο 28 ημερών, η ωορρηξία εμφανίζεται περίπου 14 ημέρες μετά από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου. Μόλις απελευθερωθεί ένα ωάριο, είναι σε θέση να γονιμοποιηθεί για περίπου 12-24 ώρες. Η σύλληψη μπορεί να εμφανιστεί εάν η γυναίκα έρθει σε σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια ή κοντά στο χρόνο της ωορρηξίας.
Όταν έρθει ένα ζευγάρι σε σεξουαλική επαφή, εκατομμύρια σπερματοζωάρια που περιέρχονται στο σπέρμα του ανδρός απελευθερώνονται στον κόλπο και ταξιδεύουν μέσω του τραχήλου και φτάνουν στις σάλπιγγες. Τα σπερματοζωάρια μπορεί να επιζήσουν στις σάλπιγγες μιας γυναίκας για 3 ή περισσότερες ημέρες. Εάν ένα σπερματοζωάριο καταφέρει να ενωθεί με το ωάριο τότε ξεκινάει η γονιμοποίηση.
Το γονιμοποιημένο ωάριο φτάνει μέσω των σαλπίγγων στη μήτρα όπου προσκολλείται και αρχίζει να μεγαλώνει. Όλα αυτά τα γεγονότα πρέπει να πραγματοποιηθούν για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη. Η υπογονιμότητα συμβαίνει όταν κάποιο από αυτά τα στάδια αποτυγχάνει.

Αιτίες Υπογονιμότητας

• Διαταραχές ωορρηξίας (που εκδηλώνονται με διαταραχές περιόδου, τριχοφυϊα ή γαλακτόρροια).
• Απόφραξη σαλπίγγων ( μπορεί να εμφανιστεί μετά από χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά ή μετά από πυελική φλεγμονή)
• Ενδομητρίωση
• Τραχηλικοί παράγοντες
• Ανδρικά αίτια υπογονιμότητας.
• Προβλήματα που σχετίζονται με τις σεξουαλικές επαφές ( π.χ., θέματα σχετικά με την συχνότητα των επαφών και τα ψυχολογικά προβλήματα που αφορούν αυτό το θέμα)

Εξετάσεις για τη Στειρότητα

Οι εξετάσεις για τη υπογονιμότητα αφορά και τους δύο συντρόφους. Ο βασικός έλεγχος αξιολόγησης της γονιμότητας απαιτεί λίγους εμμηνορροϊκούς κύκλους για να ολοκληρωθεί. Οι έρευνες περιλαμβάνουν:
• Συζήτηση για το πόσο συχνά το ζευγάρι έρχεται σε σεξουαλική επαφή
• Ιατρικό ιστορικό και φυσική εξέταση και για τους δύο συντρόφους
• Έλεγχος ωορρηξίας
• Ανάλυση σπέρματος
• Εξετάσεις για να αποκλειστούν παθολογικές καταστάσεις της μήτρας και να ελεχθεί η διαβατότητα των σάλπίγγων.

Έρευνες υπογονιμότητας για τη γυναίκα:

Το ιστορικό θα εστιάσει στα ακόλουθα ζητήματα:
• Την περιοδικότητα και τα χαρακτηριστικά της Περιόδου (οι ανώμαλες περίοδοι μπορεί να υποδεικνύουν διαταραχές ωορρηξίας)
• Πόνος κατά τη διάρκεια ή πριν από την περίοδο ή κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής (τα παραπάνω μπορεί να είναι συμπτώματα της ενδομητρίωσης)
• Ιστορικό σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων (δεδομένου ότι αυτό μπορεί να υποδεικνύει πυελική φλεγμονή)
• Ιστορικό χειρουργικών επεμβάσεων στη κοιλιακή χώρα (αυτό μπορεί να υπονοεί ενδοκοιλιακές συμφύσεις).

Η φυσική εξέταση θα αναζητήσει λεπτομέρειες των δευτερογενών θηλυκών χαρακτηριστικών όπως την παρουσία ακμής και της αυξημένης τριχοφυΐας που μπορεί να είναι σημάδια των πολυκυστικών ωοθηκών.

Εξετάσεις αίματος:

Μια εξέταση αίματος που λαμβάνεται στο δεύτερο μισό του εμμηνορροϊκού κύκλου μπορεί να μετρήσει την προγεστερόνη ώστε να διαπιστωθεί εάν η ωορρηξία συνέβη λίγες ημέρες πριν, αφού αυτή η ορμόνη παράγεται από τις ωοθήκες μετά από την ωορρηξία. Η ωοθηλακοτρόπος ορμόνη (FSH) και η ωχρινοποιητική ορμόνη μετριούνται επίσης στην αρχή του εμμηνορροϊκού κύκλου για να αξιολογηθεί εάν οι ωοθήκες παραγάγουν ωάρια καλής ποιότητας. Εάν υπάρχουν ανωμαλίες της περιόδου, εξετάσεις που αφορούν την λειτουργία της προλακτίνης και του θυροειδή μπορεί να ζητηθούν.

Εξέταση διαβατότητας τραχηλικής βλέννας από τα σπερματοζωάρια (PCT)

Αυτό το τεστ εξετάζει στο μικροσκόπιο τον αριθμό και τη λειτουργία του σπέρματος μέσα στην τραχηλική βλέννα έξι έως δώδεκα ώρες αφότου το ζευγάρι έχει έρθει σε σεξουαλική επαφή.

Απεικονιστικές και Επεμβατικές μέθοδοι Διάγνωσης & Θεραπείας

Διακολπικός υπέρηχος: Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιεί μία λεπτή μακριά υπερηχογραφική κεφαλή που εισάγεται στον κόλπο και αναπαράγει την εικόνα των πυελικών οργάνων. Αν και δεν είναι κάποια ευχάριστη διαδικασία, δεν είναι επώδυνη για την πλειοψηφία των γυναικών. Βοηθά στην αξιολόγηση των ωοθηκών και της μήτρας.

Υστεροσαλπιγγογραφία (HSG): Αυτή η εξέταση είναι μια ακτινογραφία που δείχνει το εσωτερικό της μήτρας και των σαλπίγγων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, γίνεται αμέσως μετά από την εμμηνορροϊκή περίοδο. Μια μικρή ποσότητα χρωστικής ουσίας εισάγεται στη μήτρα μέσω ενός λεπτού σωλήνα που τοποθετείται από τον τράχηλο και ακολουθεί η λήψη ακτινογραφίας. Το υγρό διαγράφει το εσωτερικό της μήτρας και αναδεικνύει τη διαδρομή του από τις σάλπιγγες εάν είναι ανοικτές. Συνήθως δίνεται δύο ώρες πριν την εξέταση κάποιο σκεύασμα για την χαλάρωση των σαλπίγγων και την ανακούφιση του πόνου κατά την διαδικασία.

Υστεροσκόπηση: Αυτή η μέθοδος επιτρέπει στο γιατρό να αξιολογήσει το εσωτερικό της μήτρας. Το υστεροσκόπιο είναι ένα λεπτό τηλεσκόπιο που αποτελείται από ένα λεπτό σωλήνα διαμέτρου λίγων χιλιοστών που περνά μέσα από τον τράχηλο και έχει τη δυνατότητα να έχει άμεση οπτική επαφή με το εσωτερικό της κοιλότητας της μήτρας. Το εσωτερικό της μήτρας διατείνεται με ένα υγρό ή αέριο για να επιτρέψει στο υστεροσκόπιο να έχει καλή ποιότητα εικόνας. Ο γιατρός μπορεί επίσης να περάσει μέσω του υστεροσκόπιου λεπτά εργαλεία και να εκτελέσει διάφορες επεμβάσεις όπως αφαίρεση πολύποδων, υποβλενογόνιων ινομυωμάτων ή ενδομήτριων διαφραγμάτων.

Λαπαροσκόπηση: Με τη μέθοδο αυτή, το λαπαροσκόπιο, ένα λεπτό τηλεσκόπιο, εισέρχεται κάτω από γενική αναισθησία μέσω μιας μικρής οπής (περίπου 1cm ή λιγότερο) στο κάτω τμήμα του ομφαλού. Με τη μέθοδο αυτή δίνεται η δυνατότητα άμεσης απεικόνισης και εξέτασης των πυελικών οργάνων όπως των σαλπίγγων, των ωοθηκών, και της μήτρας.
Ο γιατρός μπορεί να διερευνήσει με τη μέθοδο αυτή την ύπαρξη προβλημάτων, όπως ενδομητρίωση ή ενδοπυελικές συμφύσεις. Μέσω του τραχήλου μπορεί να εισαχθεί κάποιο υγρό που μπορεί να περάσει από την κοιλότητα της μήτρας και τις σάλπιγγες και να φανεί εάν αυτές είναι ανοικτές ή υπάρχει καποιο εμπόδιο.
Με την προσθήκη δύο ή τριών πρόσθετων οπών χαμηλά στην κοιλιακή χώρα, ο γιατρός μπορεί να εισάγει κάποια λεπτά εργαλεία και να διορθώσει αρκετά από τα προβλήματα της υπογονιμότητας.

Έρευνες στειρότητας για τον άνδρα:

Η αξιολόγηση του σπέρματος είναι ο βασικός έλεγχος που απαιτείται για την εκτίμηση της γονιμότητας του άνδρα. Αυτή η εξέταση απαιτεί ένα πρόσφατο δείγμα σπέρματος που εξετάζεται στο εργαστήριο κάτω από το μικροσκόπιο. Μπορεί να χρειασθεί να δοθεί δείγμα από τον άνδρα παραπάνω από μία φορά.
Το δείγμα σπέρματος θα μελετηθεί για τους ακόλουθους παράγοντες:
• Αριθμό
• Μορφολογία
• Κινητικότητα
• Σημάδια μόλυνσης

Εάν το σπέρμα παρουσιαστεί να είναι μη ικανοποιητικό, ο σύζυγος μπορεί να συμβουλευθεί έναν ουρολόγο προτού το ζευγάρι αρχίσει να σκέφτεται τις υποβοηθημένες αναπαραγωγικές μεθόδους σύλληψης.